Is overwerk bij uw organisatie structureel?

Overwerk komt veel meer voor dan u waarschijnlijk denkt. Voor sommigen is het zo nu en dan een uurtje extra werken, maar voor anderen is het bijna structureel. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft hier onderzoek naar gedaan. Uit de Enquête beroepsbevolking blijkt dat maar liefst 29% van alle werknemers regelmatig in 2017 overwerkte. Dat waren vooral managers (56%) en mensen met een pedagogisch beroep (45%). Mensen die vaker overwerken, doen dat gemiddeld zes uur per week. Toch is er ook een grote groep die nooit overwerkt. Maar liefst 34% van de werknemers heeft vorig jaar niet overgewerkt. Dat zijn vaak werkenden met een dienstverlenend beroep, zoals horecapersoneel en schoonmakers.

Mannen en vrouwen

Werknemers met een voltijdbaan werken behoorlijk vaker over (38 procent) dan deeltijdwerkers (21 procent). Van de mensen met een fulltimebaan werken mannen en vrouwen even vaak over. Onder deeltijdwerkers is wel een verschil te zien; hier maken vrouwen (23 procent) vaker dan mannen (17 procent) meer uren. Van de groep die nooit overwerkt is de meerderheid vrouw.

HR

Als HR-professional moet u weten wat wel en wat niet mag bij overwerk. Vooral als er een tekort is aan personeel dan moet er vaak overgewerkt worden. Werknemers vragen dan aan HR wat er is geregeld. De term overwerk staat niet in het Burgerlijk wetboek en in de Arbeidstijdenwet. In de cao kom u hem wel tegen. Het gaat om werk dat een werknemer meer werkt dan dat het in de arbeidsovereenkomst is afgesproken.

Overwerk mag wel

Sommige werknemers willen geen overwerk. Het past niet in hun agenda. Een werkgever kan dit wel verplicht stellen. Het moet dan incidenteel zijn. Er zijn onvoorziene omstandigheden (machine kapot, een seizoenspiek, zieken). Ook hangt het af van de omstandigheden van het specifieke geval. Het is verstandig om te kijken in de arbeidsovereenkomst of in de cao. Als hierover afspraken zijn gemaakt, dan moeten die worden nageleefd. U hoeft overwerk niet door te betalen, tenzij dit is afgesproken in de cao, arbeidscontract of personeelsregeling.

Overwerk mag niet

Soms mag overwerk niet. Dat moet u als HR-professional weten. Dat kan in de cao staan. Het mag ook niet als de Arbeidstijdenwet wordt overtreden. Deze wet regelt de werk- en rusttijden van werknemers. Als iemand bijvoorbeeld lange diensten heeft gedraaid dan mag hij niet nog extra overwerken. Dat is ook het geval als de Rijtijdenwet wordt overtreden. Deze wet regelt dat beroepschauffeurs bepaalde rij- en rusttijden moeten aanhouden. Door overwerk mogen die werktijden niet worden overtreden. Meer informatie over arbeidscontract en werktijden krijgt u tijdens de cursus Arbeidsrecht.