Wat heeft HR aan de ondernemingsraad?

Als HR-professional heb je regelmatig met de ondernemingsraad te maken. Als vertegenwoordiger van de belangen van de medewerkers, heeft de OR veel invloed op het personeelsbeleid. Dit werkt twee kanten op. Als HR kun je ook profiteren van de OR.

Iedere organisatie vanaf 50 werknemers moet een ondernemingsraad hebben. Is dat bij jou in de organisatie nog niet het geval, dan speelt HR vaak een rol bij het oprichten van een OR. Is er al wel een OR, dan krijgt je er vaker mee te maken. De OR krijgt namelijk steeds meer bevoegdheden. Die zijn vastgelegd in de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Deze wet geeft de OR naast medezeggenschap, ook formeel afdwingbare rechten en bevoegdheden. Dat maakt dat voor HR de OR een partij is om rekening mee te houden.

Afspraken in de cao

Zorg dat je weet wat er in de WOR staat. Ook in de cao zijn vaak bepalingen over medezeggenschap opgenomen. Deze afspraken geven aan de OR ruimere bevoegdheden dan in de WOR zijn vastgelegd. In dergelijke gevallen is de cao leidend. Het is daarom altijd verstandig om de geldende cao van je organisatie of branche te raadplegen. Ook de taak en functie van de OR en de bestuurder zijn vastgelegd in de WOR. Deze wet vormt een belangrijke basis voor de rol die de OR binnen de organisatie kan spelen.

Meeweten, meepraten en meebeslissen

De OR heeft op verschillende beleidsterreinen van een organisatie bevoegdheden op verschillende niveaus van besluitvorming.  Per niveau is de bevoegdheid anders:

1. Het strategische niveau: de koers van de organisatie, het langetermijnbeleid. Welke richting gaat de organisatie de komende jaren op? Documenten waarin de strategie is vastgelegd zijn: businessplannen, beleidsnota’s, meerjarenramingen. Maar ook begrotingen en (financiële) jaarverslagen. De OR heeft dan in ieder geval informatierecht (artikel 31 van de WOR) Ook moet de bestuurder minimaal twee keer per jaar met de OR om de tafel om de algemene gang van zaken te bespreken. En wat er de komende periode op de agenda staat.
2. Het tactische niveau: de inrichting van de organisatie, het concreet vormgeven van de strategische koers. Het betreft zaken als: investeringen, reorganisaties, fusies en dergelijke. De OR heeft dan vaak adviesrecht (artikel 25 en 30 uit de WOR).
3. Het operationele niveau: het vastleggen en regelen van de dagelijkse werkzaamheden. Het gaat bijvoorbeeld om het aannamebeleid, de beoordelingsregeling, ziekteverzuimregelingen en werktijdenregelingen. Dit niveau omvat regels en procedures. De OR heeft dan vaak instemmingsrecht (artikel 27 uit de WOR).

De lijn van (mee)weten – meedenken – meebeslissen geeft aan dat hoe operationeler het besluit is, hoe sterker de formele bevoegdheid van de OR.

De faciliteiten van OR-leden

Om als OR-lid goed te kunnen functioneren, moeten er een aantal zaken geregeld zijn, bijvoorbeeld tijd, vergaderruimte en scholing. De WOR heeft daarin voorzien en bepalingen opgenomen over:

• Faciliteiten;
• doorbetaling loon;
• tijd voor overleg en scholing;
• bescherming tegen benadeling;
• kosten;
• ondersteuning door een deskundige/adviseur

In verschillende cao’s zijn ook aanvullende bepalingen opgenomen over faciliteiten voor de OR. Je doet er dus goed aan om als de OR bij je komt voor faciliteiten eerst even de eigen cao hierop na te slaan.

Wil je meer weten over de bevoegdheden van de OR en hoe je als HR kan samenwerken met de OR? Cursus HR en ondernemingsraad.