Gedwongen ontslagen bij een reorganisatie

Een reorganisatie heeft vaak enorme impact op de organisatie. Meestal brengt dit grote personele veranderingen met zich mee. Zorgvuldigheid en een degelijke voorbereiding zijn daarom cruciaal. Zeker als er gedwongen ontslagen vallen. Waar moet je op letten?

Een reorganisatie kan grote impact hebben op de organisatie. Meestal brengt dit ingrijpende veranderingen voor het personeel met zich mee. Soms vallen er zelfs gedwongen ontslagen. Extra belangrijk dus dat de directie dit zorgvuldig aanpakt. Jouw rol als HR-professional is minstens zo belangrijk. Je kan het leed niet wegnemen, maar wel zorgen voor een nette afhandeling.

Afspiegelingsbeginsel

Is er sprake van ontslag om bedrijfseconomische redenen, dan is de werkgever verplicht om het  afspiegelingsbeginsel toe te passen. Dit principe bepaalt de volgorde van de ontslagen. Hiervoor deel je werknemers met vergelijkbare functies in leeftijdsgroepen in. Wie binnen een bepaalde leeftijdscategorie als laatste in dienst is gekomen, krijgt als eerste ontslag. Oftewel, last in, first out. Met de Afspiegelingstool van UWV kan je deze volgorde bepalen. Je kan ook zelf een indeling maken.

Uitzonderingen op het afspiegelingsbeginsel

Soms kan de werkgever afwijken van het afspiegelingsbeginsel. Dat is het geval als:

• je een onmisbare werknemer hebt. Diens kennis en capaciteiten zijn belangrijk voor het functioneren van de onderneming. In plaats daarvan moet je dan wel iemand anders voordragen voor ontslag. Je moet ook aantonen dat je dit hebt gedaan;
• voor de werknemer een opzegverbod geldt. Dan mag je deze werknemer overslaan, en de eerstvolgende werknemer die in aanmerking komt volgens het afspiegelingsbeginsel voordragen voor ontslag;
• het om een werknemer gaat die vanwege een ziekte of handicap zijn werk niet of minder kan doen;
• je een werknemer wil ontslaan voor wie de loonkostensubsidie is vervallen;
• je een beroep kan doen op de hardheidsclausule. Je hebt dan iemand bij je werken die onder leiding en toezicht van een derde werkt, zoals een uitzendkracht. Jij wilt deze kracht niet kwijt en ruilen voor een andere.

Afspraken in de cao

Er zijn een paar situaties waarin je het afspiegelingsbeginsel niet hoeft toe te passen. Dat is als:

• een vestiging van) je organisatie wordt opgeheven;
• als er een unieke functie komt te vervallen. Het gaat dan om een functie die maar door één persoon wordt vervuld;
• als een hele categorie vergelijkbare functies komt te vervallen.

Ook kan het zijn dat er in de cao andere bepalingen staan voor het afspiegelingsbeginsel. Er is bijvoorbeeld een andere ontslagvolgorde afgesproken. Dan moet je altijd de afspraken uit de cao volgen.

Meer weten over jouw rol bij reorganisaties en wat je kan doen om deze soepel te laten verlopen? Schrijf je snel in voor de HR en reorganisatie Cursus HR en reorganisatie.