Leven lang ontwikkelen staat hoog op de maatschappelijke en politieke agenda. Technologische ontwikkelingen veranderen de inhoud van ons werk. Grote maatschappelijke vraagstukken, zoals digitalisering en de klimaat- en energietransitie vragen om andere competenties van medewerkers. En we werken steeds langer door. De regering wil dan ook dat meer mensen een opleiding volgen en leren op de werkplek vanzelfsprekend wordt. In de Monitor Leercultuur is de leercultuur onderzocht. Een belangrijke conclusie is dat er minder medewerkers een scholing voor het werk volgen.
Steeds minder scholing
Het aandeel werknemers dat een opleiding of cursus volgt neemt al jarenlang gestaag af. In 2012 had 54% van de werknemers de afgelopen 2 jaar een opleiding of cursus gevolgd. In 2021 was dat 49%. Werknemers geven aan minder behoefte aan scholing te hebben. Waar in 2012 bijna de helft (49%) van de werknemers behoefte had aan een cursus, is dit in 2021 gedaald naar iets meer dan 4 op de 10 (42%). Het aandeel werkgevers dat scholingsmogelijkheden biedt, is sinds 2016 stabiel gebleven (rond de driekwart). Het aandeel werknemers dat steun ervaart van leidinggevenden voor opleiding en ontwikkeling is sinds 2012 met vier procentpunten toegenomen tot 78%. De coronapandemie lijkt een negatieve invloed te hebben gehad op het volgen van scholing.
Flexwerkers
Een mogelijke verklaring voor de afname in cursussen en de behoefte daaraan is een veranderende samenstelling van de beroepsbevolking. Allereerst nemen flexibele contractvormen in Nederland toe. In 2012 had bijna een vijfde van de werknemers een flexibele arbeidsrelatie. In 2021 was dat toegenomen naar ongeveer een derde van de werknemers (CBS Statline). Flexwerkers volgen minder vaak een opleiding of cursus en geven aan dat ze daar minder behoefte aan hebben. Bij flexwerkers zien we bovendien dat de deelname aan opleidingen en cursussen en de behoefte daaraan sterker afneemt dan bij vaste contracten. Ten tweede is Nederland vergrijsd. Het aandeel 55-plussers is onder werknemers toegenomen van 15% in 2012 naar 19% in 2021 (CBS Statline). Rekening houdend met andere factoren, is leeftijd een belangrijke verklarende variabele voor het leergedrag (Koopmans et al., 2022). Oudere werknemers volgen over het algemeen minder vaak een opleiding of cursus en hebben daar minder vaak behoefte aan.
HR
HR kan een positieve, sterke leercultuur stimuleren. zorg dat er voldoende scholingsbudget is en dat het ook wordt gebruikt. Dit kan een belangrijk middel zijn om die achterstand weg te werken. Sociale partners zetten daarnaast in op versterken van ontwikkel- en loopbaanbeleid bij organisaties en bedrijven, onder meer via de cao-afspraken.